Vernacular Names
Chirchita, Chirchita
Apang
Prickly chaff flower
Aghedo
Chirchira, Latjira
Uttarane, Uttaren
Anghada
Puthakanda, Lattajeera
Adhaḥśalya, Mayūraka, Apāmārga, Kharamañjarī, śikharī, Pratyakpuṣpī
Nayuruvi
Uttareni
Chirchita
Relational Concept Map
🌱 Plant Information
Etymology
| Sanskrit Synonym | Sanskrit (Diacritical) | Reference | Etymology (Sanskrit) | English Meaning |
|---|---|---|---|---|
| अपामार्गः | Apāmārgaḥ | अपाकृत्य दोषान् शरीरं मार्जयति शोधयतीति, यथोक्तं शौनकीयाथर्ववेदे-‘अपामार्ग त्वया वयं सर्वं तदपमृज्महे’ इति (शौ० ४/१७/७) | ||
| अधःशल्यः | Adhaḥśalyaḥ | कण्टकिपुष्पाणामधोमुखत्वात् । | ||
| आघाटः | Āghāṭaḥ | आ समन्ताद् घाटः संघातोऽस्य, ‘घट संघाते’ । | ||
| क्षवकः | Kṣavakaḥ | क्षवथुकरः, अपामार्गतण्डुलानां शिरोविरेचकत्वात् । | ||
| क्षारमध्यः | Kṣāramadhyaḥ | क्षारो मध्ये गात्रेऽस्य, ओषधेः क्षारप्रधानत्वात् । | ||
| खरमञ्जरी | Kharamañjarī | कण्टकित्वात् खरस्मर्शा पुष्पमञ्जरी । | ||
| दुर्ग्रहा | Durgrahā | कण्टकित्वाद् ग्रहीतुं कष्टा । | ||
| प्रत्यकपुष्पा | Pratyakapuṣpā | प्रत्यञ्चि अधोमुखानि पुष्पाण्यस्य । | ||
| मयूरकः | Mayūrakaḥ | मयूर इव विषघ्नः, अथवा मीनाति हिनस्ति रोगान्, ‘मीञ् हिंसायाम्’ । | ||
| मार्गः | Mārgaḥ | मजियति मार्गान् स्रोतांसीति । | ||
| शिखरी | Śikharī | शिखरे पुष्पमञ्जरीत्वात् । |
Classifications
| Name | उपयोगी हिस्सा(हिन्दी) | Part Used(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Leaf | पत्र | Patra | ||
| Root | मूल | Mūla | ||
| Seed | बीज | Bīja | ||
| Whole plant | पञ्चाङ्ग | Pañcāṅga |
| Name | गण(हिन्दी) | Gana(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| अर्कादिगण | Arkādigaṇa | Arkadigana |
| Name | महाकषाय (हिन्दी) | Mahakashaya(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Krimighna Mahakashaya | क्रिमिघ्न महाकषाय | Krimighna mahākaṣāya | ||
| Shirovirechanopaga Mahakashaya | शिरोविरेचनोपग महाकषाय | Śirovirecanopaga mahākaṣāya | ||
| Vamanopaga Mahakashaya | वमनोपग महाकषाय | Vamanopaga mahākaṣāya |
| Name | वर्ग(हिन्दी) | Varga(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Abhayadivarga | अभयादिवर्ग | Abhayādivarga | ||
| Guduchyadivarga | गुडूच्यादिवर्ग | Guḍūcyādivarga | ||
| Oshadhivarga | ओषधिवर्ग | Oṣadhivarga | ||
| Shatahvadivarga | शताह्वादिवर्ग | Śatāhvādivarga |
Properties
| Name | रस (हिन्दी) | Rasa (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Author (Ref. Book) | Publisher (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Tikta | तिक्त | Tikta | ||||
| Katu/Ushana | कटु/उषण | Kaṭu/Uṣaṇa |
| Name | गुण(हिन्दी) | Guna(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Laghu/ Aguru | लघु | Laghu | ||
| Ruksha | रुक्ष | Rukṣa | ||
| Tikshna | तीक्ष्ण | Tīkṣṇa |
| Name | विर्य (हिन्दी) | Virya (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Ushna Virya | उष्ण वीर्य | Uṣṇa vīrya |
| Name | विपाक (हिन्दी) | Vipaka(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Katu vipaka | Kaṭu vipāka | कटु विपाक |
| Name | कर्म (हिन्दी) | Karma (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Dipana | दीपन | dīpana | ||
| Pachana | पाचन | pācana | ||
| Mutrajanana/ Mutrala/ Mutravirechaniya | मुत्रजनन/ मूत्रल/ मुत्रविरेचनीय | mutrajanana/ mūtrala/ mutravirecanīya | ||
| Lekhana | लेखन | lekhana | ||
| Shirovirochanopaga | शिरोविरोचनोपग | śirovirocanopaga | ||
| Shothahara/ Shophaghna/ Shothaghna/ Shvayathuhara | शोथहर/ शोफघ्न/शोथघ्न/ श्वयथुहर | śothahara/ śophaghna/śothaghna/ śvayathuhara | ||
| Tvakdoshahara | त्वक्दोषहर | tvakdoṣahara | ||
| Vedanasthapana | वेदनास्थापन | vedanāsthāpana | ||
| Vishaghna/ Vishanashana | विषघ्न/ विषनाशन | viṣaghna/ viṣanāśana | ||
| Vranashodhana/ Dushtavranashodhaka | व्रणशोधन/ दुष्टव्रणशोधक | vraṇaśodhana/ duṣṭavraṇaśodhaka | ||
| Hridya/ Hridayam (Saumanasyakara) | हृद्य/ हृदयं (सौमनस्यकर) | hṛdya/ hṛdayaṃ (saumanasyakara) | ||
| Krrimighna/ Krimihara/ Jamtughna/ Jantuhara/ Jamtunashaka/ Jantunashana/ Jivanu Nashaka | कृमिघ्न/ क्रिमिहर/ जंतुघ्न/ जन्तुहर/ जंतुनाशक/ जन्तुनाशन/ जीवाणु नाशक | kṛmighna/ krimihara/ jaṃtughna/ jantuhara/ jaṃtunā | ||
| Pittanirharana/ Pittasaraka | पित्तनिर्हरण/ पित्तसारक | pittanirharaṇa/ pittasāraka | ||
| Raktashodhaka/ Raktadoshanashaka/ Raktadoshahara | रक्तशोधक/ रक्तदोषनाशक/ रक्तदोषहर | raktaśodhaka/ raktadoṣanāśaka/ raktadoṣahara | ||
| Ruchya/ Arochakahara/ Rochaka/ Ruchikara/ Ruchikrita/ Ruchiprada | रुच्य/ अरोचकहर/ रोचक/रुचिकर/ रुचिकृत/ रूचिप्रद | rucya/ arocakahara/ rocaka/ rucikara/ rucikṛta/ rū | ||
| Vishtambhakara | विष्टम्भकारा | viṣṭambhakārā | ||
| Kandughna | कण्डूघ्न | kaṇḍūghna | ||
| Kushthaghna/ Kushthahara | कुष्ठघ्न/ कुष्ठहर | kuṣṭhaghna/ kuṣṭhahara | ||
| Svedala/ Svedjanana | स्वेदल/ स्वेद्जनन | svedala/ svedjanana |
| Name | दोषकर्म (हिन्दी) | Doshakarma (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| KaphaVatahara/KaphaVatashamana/ KaphaVstasaṃshamana | कफवातहर/ कफवातशमन/ कफवातसंशमन | KaphaVātahara/KaphaVātaśamana/ KaphaVātasaṃśamana |
Usage
| Name | Dosage(Form) | Dosage(Reference) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Saubhagya Vati | Gutika/Vati/Gulika | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 12:33 | ||
| Gulmakalanala Rasa | Rasa Yoga | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part II, 16:16 | ||
| Gudapippali | Avaleha/Leha/Paka | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 3:8 | ||
| Apamarga Kshara | Kshara | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 10:2 | ||
| Agastya Haritaki Rasayana/Agastya Haritaki/Agastya Rasayana | Avaleha/Leha/Paka | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 3:1 | ||
| Maha Panchagavya Ghrita | Ghrita | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:36 | ||
| Maha Vishagarbha Taila | Taila | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 8:46 | ||
| Apamarga Kshara Taila | Taila | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part II, 8:1 | ||
| Abhaya Lavana | Lavana | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 10:3 |
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| Agnimāndya | ||
| Arśa | ||
| aruciḥ | ||
| chardiḥ | ||
| charmaroga | ||
| karṇaśūlaḥ | ||
| krimiroga | ||
| netrarogaḥ/akṣirogaḥ | ||
| udara/udararogaḥ | ||
| Raktavikāra | ||
| Śotha | ||
| Kāsa | ||
| Svasa | ||
| Ashmari | ||
| kustha | ||
| daurbalyam |
Dose
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| Svarasa/ Juice-10-20ml | ||
| Kshar/Alkali-1/2-2gm |
Pharmacopoeial Status
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| The Ayurvedic Pharmacopoeia of india,Part-I,Vol.-II,Pg.No.-07(Whole Plant) | ||
| The Ayurvedic Pharmacopoeia of india,Part-I,Vol.-III, Pg.No.-13(Root) |