Vernacular Names
Titabahak, Bahak, Vachaka
Vasaka
Malabar nut
Aduso, Ardusi, Adulso
Aduss, Arusa
Adsale, Adusoge, Atarusha, Adsole, Adasale
Vasa, Adulsa
Basanga
Bhekar, Vansa, Arusa
Vāsā, Vr̥ṣa, Vāsaka, Vāsikā, Bhiṣaṅmātā, Siṁhikā, Siṁhāsya, Vājidantā, āṭarūṣa, Aṭarūṣaka
Adathodai
Addasaramu
Adusa, Basa
Relational Concept Map
Click a category such as Gana to open its related data. Click it again to collapse the data.
🌱 Plant Information
Etymology
| Sanskrit Synonym | Sanskrit (Diacritical) | Reference | Etymology (Sanskrit) | English Meaning |
|---|---|---|---|---|
| वासकः | Vāsakaḥ | वासयति स्थापयति शरीरं प्रकृतौ, वस्ते आच्छादयति वा। ‘वासा’ ‘वासिका’ इत्येतयोरपि स एवार्थः । | ||
| आटरूषः | Āṭarūṣaḥ | आटान् गच्छतो रोगान् रोषति हिनस्ति, ‘रूष हिंसायाम्’ । | ||
| कफहा | Kaphahā | कफं हन्तीति । | ||
| कर्कशः | Karkaśaḥ | रूक्षः, रोमपत्रत्वात् । | ||
| कसनोत्पाटनः | Kasanotpāṭanaḥ | कासनाशकः । | ||
| दन्तसत्त्वप्रदायी | Dantasattvapradāyī | दन्तानां बलं प्रददातीति । | ||
| भिषक् | Bhiṣak | अनेकव्याधीनां साधकः । | ||
| माता | Mātā | मालेव हितकारिणी रोगिणां भिषाजाश्च । ‘मातृका’ कैयदेवनिघण्टु-इत्यस्यापि स एवार्थः । केचित् ‘भिषङ्माता’ इति समस्तं पठन्ति, तत्र ‘भिषजां मातेव धारिणी’ इत्यर्थः । | ||
| रक्तपित्तप्रसादनी | Raktapittaprasādanī | रक्तपित्तं प्रसादयति शमयतीति । | ||
| रक्तमूत्रजित् | Raktamūtrajit | रक्तमूत्रं जयतीति । | ||
| वसादनी | Vasādanī | वसां स्नेहमत्ति विनाशयति, स्थौल्यापहेत्यर्थः । | ||
| वाजिदन्तः | Vājidantaḥ | अश्वदन्ता इव श्वेतपुष्पाण्यस्य । | ||
| वृषः | Vṛṣaḥ | वर्षति मधु, पुष्पाणां प्रभूतमधुमस्य । | ||
| सिंहास्यः | Siṃhāsyaḥ | सिंहस्य विदारितमुखसदृशं पुष्पमस्य | | ||
| सिंहिका | siṃhikā | हिनस्ति रोगनिति सिंहिका, सिंहास्यवत्पुष्पिणी वा । |
Classifications
| Name | उपयोगी हिस्सा(हिन्दी) | Part Used(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Flower/ inflorescence | पुष्प | Puṣpa | ||
| Leaf | पत्र | Patra | ||
| Root | मूल | Mūla |
| Name | वर्ग(हिन्दी) | Varga(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Abhayadivarga | अभयादिवर्ग | Abhayādivarga | ||
| Guduchyadivarga | गुडूच्यादिवर्ग | Guduchyadivarga | ||
| Guduchyadivarga | गुडूच्यादिवर्ग | Guḍūcyādivarga | ||
| Oshadhivarga | ओषधिवर्ग | Oṣadhivarga |
Properties
| Name | रस (हिन्दी) | Rasa (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Author (Ref. Book) | Publisher (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Tikta | तिक्त | Tikta | ||||
| Kashaya/Tuvara | कषाय/तुवर | Kaṣāya/Tuvara |
| Name | गुण(हिन्दी) | Guna(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Laghu/ Aguru | लघु | Laghu |
| Name | विर्य (हिन्दी) | Virya (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Shita Virya | शीत वीर्य | Śīta vīrya |
| Name | विपाक (हिन्दी) | Vipaka(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Katu vipaka | Kaṭu vipāka | कटु विपाक |
| Name | कर्म (हिन्दी) | Karma (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Kaphapittahara/ Kaphapittaghna/ Kaphapittahrita/ Kaphapittanuta/ Kaphapittanashaka Kaphapittashamaka | कफपित्तहर/ कफपित्तघ्न/ कफपित्तहृत/ कफपित्तनुत/ कफपित्तनाशक कफपित्तशामक | kaphapittahara/ kaphapittaghna/ kaphapittahṛta/ ka | ||
| Raktasangrahika | रक्तसङ्ग्राहिक | raktasaṅgrāhika | ||
| Hridya/ Hridayam (Saumanasyakara) | हृद्य/ हृदयं (सौमनस्यकर) | hṛdya/ hṛdayaṃ (saumanasyakara) | ||
| Krrimighna/ Krimihara/ Jamtughna/ Jantuhara/ Jamtunashaka/ Jantunashana/ Jivanu Nashaka | कृमिघ्न/ क्रिमिहर/ जंतुघ्न/ जन्तुहर/ जंतुनाशक/ जन्तुनाशन/ जीवाणु नाशक | kṛmighna/ krimihara/ jaṃtughna/ jantuhara/ jaṃtunā | ||
| Kushthaghna/ Kushthahara | कुष्ठघ्न/ कुष्ठहर | kuṣṭhaghna/ kuṣṭhahara | ||
| Shothahara/ Shophaghna/ Shothaghna/ Shvayathuhara | शोथहर/ शोफघ्न/शोथघ्न/ श्वयथुहर | śothahara/ śophaghna/śothaghna/ śvayathuhara | ||
| Vedanasthapana | वेदनास्थापन | vedanāsthāpana | ||
| Jvarahara | ज्वरहर | jvarahara | ||
| Kasahara/ Kasaghna | कासहर/ कासघ्न | kāsahara/ kāsaghna | ||
| Mutrajanana/ Mutrala/ Mutravirechaniya | मुत्रजनन/ मूत्रल/ मुत्रविरेचनीय | mutrajanana/ mūtrala/ mutravirecanīya | ||
| Raktashodhaka/ Raktadoshanashaka/ Raktadoshahara | रक्तशोधक/ रक्तदोषनाशक/ रक्तदोषहर | raktaśodhaka/ raktadoṣanāśaka/ raktadoṣahara | ||
| Raktastambhan | ||||
| Stambhana | स्तम्भन | stambhana | ||
| Svedala/ Svedjanana | स्वेदल/ स्वेद्जनन | svedala/ svedjanana |
| Name | दोषकर्म (हिन्दी) | Doshakarma (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Kaphapittahara/Kaphapittashamana/ Kaphapittasamshamana | कफपित्तहर/कफपित्तशमन/ कफपित्तसंशमन | Kaphapittahara/Kaphapittaśamana/ Kaphapittasaṃśamana |
Usage
| Name | Dosage(Form) | Dosage(Reference) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Ashokarishta | Arishta | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:5 | ||
| Devadarvarishta | Arishta | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:19 | ||
| Darunagaradi Kvatha Churna | Kvatha Churna/Kashaya Churna | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 4:12 | ||
| Rasnairandadi Kvatha Churna | Kvatha Churna/Kashaya Churna | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 4:29 | ||
| Vasaguduchyadi Kvatha Churna/Vasaguduchyadi Kashaya Churna | Kvatha Churna/Kashaya Churna | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 4:30 | ||
| Mahatiktaka Ghrita | Ghrita | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:34 | ||
| Vajraka Ghrita | Ghrita | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:39 | ||
| Prameha Mihira Taila | Taila | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 8:31 | ||
| Vasachandanadi Taila | Taila | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 8:54 | ||
| Maha Vishagarbha Taila | Taila | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 8:46 | ||
| Vasantakusumakara Rasa | Rasa Yoga | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 20:42 | ||
| Punarnavadyarishta | Arishta | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part II, 1:2 |
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| āmavātaḥ | ||
| apasmāraḥ | ||
| apatantrakaḥ | ||
| atisāraḥ | ||
| charmaroga | ||
| Nadishula | ||
| pravāhikā | ||
| raktapittam | ||
| Vranashotha | ||
| asṛgdaraḥ/raktapradaraḥ | ||
| Raktavikāra | ||
| Kāsa | ||
| jvaraḥ | ||
| Mutradaha | ||
| Mutrakrichha | ||
| pramehaḥ | ||
| rājayakṣmā | ||
| Svasa |
Dose
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| Svarasa/ Juice-10-20ml | ||
| Decoction/ Kvatha- 40-80ml |
Pharmacopoeial Status
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part- I, Vol.- I, Pg. No.-122 (Leaves) | ||
| The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part- I, Vol.- IV, Pg. No.-138(Root) |
Classical Verse From Nighantu
| Source | Varga | Verse |
|---|---|---|
| कैयदेवनिघण्टु | ओषधिवर्ग | वासाटरूषः सिंहास्यो भिषङ्ग्माताटरूषकः | शीतवल्ली सिंहपर्णी मारुका सिंहवल्लिका ||१२|| वृषः सिंही सिंहमुखी वासको वाजिदन्तकः | सिंहास्या तुम्बुरा तिक्ता हृद्या स्वर्या हिमा लघुः ||१३|| वातला कफपितास्रश्वासकासहरा हरेत् | ज्वरमेहारुचिच्छर्दिकुष्ठतृष्णाक्षतक्षयान् ||१४|| क्षयघ्नं वातलं पुष्पं वृषजं कफपित्तजित् |१५| |
| धन्वन्तरिनिघण्टु | गुडूच्यादिवर्ग | वासकः सिंहपर्णी च वृषो वासाऽथ सिंहिका | आटरूषः सिंहमुखी भिषङ्माताऽऽटरूषकः ||२४|| आटरूषो हिमस्तिक्तः पित्तश्लेष्मास्रकासजित् | क्षयहृच्छर्दिकुष्ठघ्नो ज्वरतृष्णाविनाशनः ||२५|| |
| भावप्रकाशनिघण्टु | गुडूच्यादिवर्ग | वासको वाशिका वासा भिषङ्माता च सिंहिका | सिंहास्यो वाजिदन्ता स्यादाटरूषोऽटरूषकः | आटरूषो वृषस्ताम्रः सिंहपर्णश्च स स्मृतः ||७७|| वासको वातकृत्स्वर्यः कफपित्तास्रनाशनः | तिक्तस्तुवरको हृद्यो लघुशीतस्तृडर्तिहृत् | श्वासकासज्वरच्छर्दिमेहकुष्ठक्षयापहः ||७८|| |
| मदनपालनिघण्टु | अभयादिवर्ग | अरूषकेणाववासा वृषा सिंहमुखी भिषक् | सिंहपर्णी वृषो वासा सिंहकोत्पाटरूषकः ||३६|| वासको वातकृत्स्वर्यः कफपित्तास्रनाशनः | श्वासकासज्वरच्छर्दिमेहकुष्ठक्षयापहः ||३७|| |
| राजनिघण्टु | शताह्वादिवर्ग | वासकः सिंहिका वासा भिषग्माता वसादनी | आटरूषः सिंहमुखी सिंही कण्ठीरवी वृषः ||४७|| शितपर्णी वाजिदन्ता नासा पञ्चमुखी तथा | सिंहपर्णी मृगेन्द्राणी नामान्यस्यास्तु षोडश ||४८|| वासा तिक्ता कटुः शीता कासघ्नी रक्तपित्तजित् | कामलाकफवैकल्यज्वरश्वासक्षयापहा ||४९|| |
| सोढलनिघण्टु | गुडूच्यादिवर्ग | वासके सिंहपर्णी च वृषो वासा च सिंहिका | आटरूषः सिंहमुखी भिषङ्माताऽऽटरूषकः ||११२|| श्वेतमुखोऽश्वदन्तश्च कर्कशः पित्तरक्तनुत् | दन्तसत्वप्रदायी च कफहा रक्तमूत्रजित् ||११३|| |