Vernacular Names
Ahant
Asvattha, Ashud, Ashvattha
Sacred fig, Peepal tree
Piplo, Jari, Piparo, Pipalo, Kankata
Pipala, Pipal
Arlo, Ranji, Basri, Ashvatthanara, Ashwatha, Aralimara, Aralegida, Ashvathamara, Basari, Ashvattha
Pipal, Pimpal, Pippal
Aswatha
Pipal, Pippal
Gajashana, Chalapatra, Bodhidru, Ashwatha, Pippala
Ashwarthan, Arasamaram, Arasan, Arasu, Arara
Ravichettu
Relational Concept Map
Click a category such as Gana to open its related data. Click it again to collapse the data.
🌱 Plant Information
Etymology
| Sanskrit Synonym | Sanskrit (Diacritical) | Reference | Etymology (Sanskrit) | English Meaning |
|---|---|---|---|---|
| अश्वत्थः | Aśvatthaḥ | अश्वादुत्थितो जातः अश्वरूपेणाग्निस्तिष्ठत्यस्मिन् वा’; अथवा-अश्व इव तिष्ठत्यस्मात्, वाजीकरत्वात् । | ||
| क्षीरद्रुमः | Kṣīradrumaḥ | क्षीरसहितो वृक्षः, पञ्चक्षीरिवृक्षेषु पठितः। | ||
| गजाशन | Gajāśana | गजैरश्यते भक्षयत इति । | ||
| गुह्यपत्रः | Guhyapatraḥ | गुह्याकारं भगाकारं पत्रमस्य । | ||
| चलपत्रः | calapatraḥ | चलानि पत्राण्यस्य । | ||
| चैत्यद्रुमः | Caityadrumaḥ | धर्मस्थलेषु रोपितः । | ||
| पिप्पलः | Pippalaḥ | सूक्ष्मफलः । | ||
| प्लीहारिः | Plīhāriḥ | प्लीहवृद्धिनाशकः । | ||
| बोधिवृक्षः | Bodhivṛkṣaḥ | गौतमस्य बोधप्रदः । | ||
| याज्ञिकः | Yājñikaḥ | यज्ञेषु प्रयुज्यमानः । | ||
| वन्यवृक्षः | Vanyavṛkṣaḥ | वने स्वतो जातो वृक्षः । | ||
| सिरापत्रः | Sirāpatraḥ | प्रव्यक्तसिरायुक्तानि पत्राण्यस्य । | ||
| स्वादुबीजकः | Svādubījakaḥ | स्वादूनि मधुराणि बीजान्यस्य । |
Classifications
| Name | उपयोगी हिस्सा(हिन्दी) | Part Used(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Fruit | फल | Phala | ||
| Latex | क्षीर | Kṣīra | ||
| Leaf bud | शुङ्ग | Śuṅga | ||
| Stem bark /root bark | त्वक् | Tvak |
| Name | गण(हिन्दी) | Gana(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| न्यग्रोधादिगण | Nyagrodhādigaṇa | Nyagrodhadigana |
| Name | महाकषाय (हिन्दी) | Mahakashaya(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Mutrasangrahaniya Mahakashaya | मूत्रसङ्ग्रहणीय महाकषाय | Mūtrasaṅgrahaṇīya mahākaṣāya |
| Name | वर्ग(हिन्दी) | Varga(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Amradivarga | आम्रादिवर्ग | Āmrādivarga | ||
| Amradivarga | आम्रादिवर्ग | Āmrādivarga | ||
| Oshadhivarga | ओषधिवर्ग | Oṣadhivarga | ||
| Vatadivarga | वटादिवर्ग | Vaṭādivarga | ||
| Vatadivarga | वटादिवर्ग | Vaṭādivarga |
| Name | स्कंध(हिन्दी) | skandha(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Kashayaskandha | कषायस्कन्ध | Kaṣāyaskandha |
Properties
| Name | रस (हिन्दी) | Rasa (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Author (Ref. Book) | Publisher (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kashaya/Tuvara | कषाय/तुवर | Kaṣāya/Tuvara | ||||
| Madhura/Svadu | मधुर/स्वादु | Madhura/Svādu |
| Name | गुण(हिन्दी) | Guna(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Guru | गुरु | Guru | ||
| Ruksha | रुक्ष | Rukṣa |
| Name | विर्य (हिन्दी) | Virya (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Shita Virya | शीत वीर्य | Śīta vīrya |
| Name | विपाक (हिन्दी) | Vipaka(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Katu vipaka | Kaṭu vipāka | कटु विपाक |
| Name | कर्म (हिन्दी) | Karma (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Anulomana | अनुलोमन | anulomana | ||
| Garbhasthapaka | गर्भस्थापक | garbhasthāpaka | ||
| Mridurechaka | मृदुरेचक | mṛdurecaka | ||
| Raktashodhaka/ Raktadoshanashaka/ Raktadoshahara | रक्तशोधक/ रक्तदोषनाशक/ रक्तदोषहर | raktaśodhaka/ raktadoṣanāśaka/ raktadoṣahara | ||
| Shothahara/ Shophaghna/ Shothaghna/ Shvayathuhara | शोथहर/ शोफघ्न/शोथघ्न/ श्वयथुहर | śothahara/ śophaghna/śothaghna/ śvayathuhara | ||
| Shvasahara | श्वासहर | śvāsahara | ||
| Vajikara | वाजीकर | vājīkara | ||
| Vedanasthapana | वेदनास्थापन | vedanāsthāpana | ||
| Vranaropana | व्रणरोपण | vraṇaropaṇa | ||
| Kaphapittahara/ Kaphapittaghna/ Kaphapittahrita/ Kaphapittanuta/ Kaphapittanashaka Kaphapittashamaka | कफपित्तहर/ कफपित्तघ्न/ कफपित्तहृत/ कफपित्तनुत/ कफपित्तनाशक कफपित्तशामक | kaphapittahara/ kaphapittaghna/ kaphapittahṛta/ ka | ||
| Varnya/ Varnaprasadaka/ Varnakrita | वर्ण्य/ वर्णप्रसादक/ वर्णकृत | varṇya/ varṇaprasādaka/ varṇakṛta | ||
| Sangrahika/ Sangrahi | संग्राहिक/ संग्राही | saṃgrāhika/ saṃgrāhī | ||
| Bhagnasandhanakrit | भग्नसन्धानकृत् | bhagnasandhānakṛt | ||
| Mutrasangrahaniya | मूत्रसङ्ग्रहणीय | mūtrasaṅgrahaṇīya |
| Name | दोषकर्म (हिन्दी) | Doshakarma (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Kaphapittahara/Kaphapittashamana/ Kaphapittasamshamana | कफपित्तहर/कफपित्तशमन/ कफपित्तसंशमन | Kaphapittahara/Kaphapittaśamana/ Kaphapittasaṃśamana |
Usage
| Name | Dosage(Form) | Dosage(Reference) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Mutrasangrahaniya Kashaya Churna | Kvatha Churna/Kashaya Churna | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part II, 4:19 | ||
| Nalpamaradi Taila | Taila | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 8:24 | ||
| Nyagrodhadi Kvatha Churna | Kvatha Churna/Kashaya Churna | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 4:16 | ||
| Sarivadyasava | Asava | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:37 |
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| atisāraḥ | ||
| bhagandaraḥ | ||
| chardiḥ | ||
| pravāhikā | ||
| Śotha | ||
| Udarshool | ||
| vibandha | ||
| vraṇaśophaḥ |
Dose
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| Kvath/ Decoction-50-100ml | ||
| Kvath/ Decoction-50-100ml |
Pharmacopoeial Status
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| The Ayurvedic Pharmacopoeia, Part I, Vol. I, Pg. No.17(Bark) |
Classical Verses Related to Therapeutic Indications
| Vyadhi / Diseases | Context / Formulation | Shloka / Verse | Reference |
|---|---|---|---|
| राजयक्ष्मा | अश्वत्थमूलादिमोदक: | (भे. सं. चि. ४.५४. ७०) | |
| छर्दि | अश्वत्थवल्कलं शुष्कं दग्धं निर्वापितं जले। तज्जलं पानमात्रेण छर्दि जयति दुर्जयाम्। | (भा. प्र. चि. १७. २३) | |
| शूल | चलदलतरुमूलच्छल्लजात: कषायो लवणगुडसहायो मात्रया पीतमात्र:। अधिकनिविडमूलं दु:सहं कुक्षिशूलं शमयति यदि शंका तर्हि दत्वा परीक्ष्य:॥ | (सि. भे. ४. ५०६) | |
| वातरक | बोधिवृक्षकषायं तु प्रपिबेन मधुना सह। वातरक्तं जयत्याशु त्रिदोषमपि दारुणम्॥ | (च. चि. २९. १५८) | |
| वाजीकरण | अश्वत्थफलमूलत्वकशुंगासिद्दं पयो नर:। पीत्वा सशर्कराक्षौद्रं कुलिड इव हष्यति॥ | (सु. चि. २६. २७) | |
| दग्धव्रण | अश्वत्थस्य विशुष्कवल्कलकृतं चूर्ण तथा गुण्डनात्॥ | (वृ. मा. ४५. २१) | |
| कर्णशूल | अश्वत्थपत्रखल्लं वा विधायं बहुपत्रकम्॥ तदंगारै: सुसंपूर्ण निदध्याच्छ्रवणोपरि॥ यत्तैलं च्यवते तस्मात खल्लादंगारतापितात्॥ तत् प्राप्तं श्रवणस्रोत: सघो गृहणाति वेदनाम्॥ | (सु. उ. २१. ९-१०; वृमा. ५९, ८-९) | |
| कर्णशूल | …………………. कर्ण स्विन्नञ्च पूरयेत्॥ पत्राणां पृथगश्वत्थबिल्वार्कैरण्डजन्मनाम्॥ तैलसिन्धूत्थदिग्धानां स्विन्नानां पुटपाकत:॥ रसै: कवोष्णैस्तद्वच्च मूलकस्यारलोपि॥ | (अ. ह्र उ. १८-२-३) | |
| मुखपाक | अश्वत्थत्वगदलक्षौद्रै: मुखपाके प्रलेपनम्॥ | (च. द. ६४. ४९) | |
| कीटविष | सेका लेपास्तत: शीता बोधिश्र्लेष्मातकाक्षकै:॥ | (अ. ह्र. उ. ३७. ७०) | |
| व्रण | ……..पिप्पलस्य च॥ व्रणप्रच्छादते… चादिशेत्॥ | (च. चि. २५. ९५. ११३) | |
| भग्न | कुशार्शम् | (सु. चि. ३. ६) | |
| व्रणशोफ | न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थप्लक्षवेतसवल्कलै:॥ प्रदेहो भूरिसर्पिर्भि: शोफनिर्वापण: परम्॥ | (अ. ह्र उ. २५. २९) | |
| नीलमेह | नीलमेहिनं शालसारादिकषायमश्वत्थकषायं वा पाययेत्॥ | (सु. चि. ११. ९) | |
| प्रमेह | अश्वत्थबीजं हरिणस्य श्रृड्ग तक्रेण पीत मधुना सहैव। प्रमेहजातं सकलं निहन्ति दशाननं दाशरथिर्यथैव॥ | (वै. म. ७. १६) |
Classical Verse From Nighantu
| Source | Varga | Verse |
|---|---|---|
| कैयदेवनिघण्टु | ओषधिवर्ग | अश्वत्थः पिप्पलो बोधिः बोधिसत्त्वौ गजाननः | शुचिश्चैत्यश्चलदलः श्यामलः स्वादुबीजकः ||४३१|| मङ्गल्यः केशवावासो लक्ष्मीवान् क्षीरपादपः | अश्वत्थः शीतलो रूक्षः कषायो दुर्जरो गुरुः ||४३२|| व्रणपित्तकफास्रघ्नो वर्ण्यो योनिविशोधनः |४३३| |
| भावप्रकाशनिघण्टु | वटादिवर्ग | बोधिद्रुः पिप्पलोऽश्वत्थश्चलपत्रो गजाशनः | पिप्पलो दुर्जरः शीतः पित्तश्लेष्मव्रणास्रजित् | गुरुस्तुवरको रूक्षो वर्ण्यो योनिविशोधनः ||३|| पिप्पलभेद- पारीषोऽन्यः पलाशश्च कपिचूतः कमण्डलुः | गर्दभाण्डः कन्दरालः कपीतनसुपार्श्वकौ ||४|| पारीषो दुर्जरः स्निग्धः कृमिशुक्रकफप्रदः | फलेऽम्लो मधुरो मूले कषायस्वादुमज्जकः ||५|| |
| राजनिघण्टु | आम्रादिवर्ग | अश्वत्थश्चाच्युतावासश्चलपत्रः पवित्रकः | शुभदो बोधिवृक्षश्च याज्ञिको गजभक्षकः ||११२|| श्रीमान् क्षीरद्रुमो विप्रो मङ्गल्यः श्यामलश्च सः | पिप्पलो गुह्यपुष्पश्च सेव्यः सत्यः शुचिद्रुमः | चैत्यद्रुमो धर्मवृक्षो ज्ञेयो विंशतिसञ्ज्ञकः ||११३|| पिप्पलः सुमधुरस्तु कषायः शीतलश्च कफपित्तविनाशी | रक्तदाहशमनः स हि सद्यो योनिदोषहरणः किल पक्वः ||११४|| अश्वत्थवृक्षस्य फलानि पक्वान्यतीवहृद्यानि च शीतलानि | कुर्वन्ति पित्तास्रविषार्तिदाहविच्छर्दिशोषारुचिदोषनाशम् ||११५|| |