Vernacular Names
Bael, Vael
Bela
King of bitters, Gulancha
Bilivaphal, Bill, Bilum
Bel, Bela, Sriphal
Bilva
Baela, Bel
Bela
Bil
Vilvam
Maredu
Bel
Relational Concept Map
🌱 Plant Information
Etymology
| Sanskrit Synonym | Sanskrit (Diacritical) | Reference | Etymology (Sanskrit) | English Meaning |
|---|---|---|---|---|
| बिल्वः | Bilvaḥ | बिलं पुरीषभेदं वाति गमयतीति संग्राहित्वात्; ‘बिल भेदने’, ‘वा गतिगन्धनयोः’ ; रोगान् भिनत्तीति वा । | ||
| कण्टकी | Kaṇṭakī | कण्टकाः सन्त्यस्मिन् । | ||
| कर्कटः | Karkaṭaḥ | कठिनत्वग्फलः । | ||
| कुचमः | Kucamaḥ | कुचेन स्तनेन मीयते उपमीयते इति, तदाकारत्वात् । | ||
| गन्धगर्भ | Gandhagarbha | गन्धः गर्भे फलाभ्यन्तरेऽस्य । | ||
| गन्धपत्रः | Gandhapatraḥ | गन्धवन्ति पत्राण्यस्य । | ||
| गोहरीतकी | Goharītakī | गवां पशूनां हरीतकी कोष्ठदोषहरणी । | ||
| ग्रन्थिलः | Granthilaḥ | ग्रन्थिमान् काण्डे । | ||
| त्रिपत्रः | Tripatraḥ | त्रीणि पत्रकाण्यस्य । | ||
| पूतिमारुतः | Pūtimārutaḥ | पूतिः दुर्गन्धिः मारुतोऽपनवायुः निःसरत्यनेन । | ||
| महाकपित्थः | Mahākapitthaḥ | बृहत् कपित्थसदृशः । | ||
| महाफलः | Mahāphalaḥ | बृहत् फलमस्य । | ||
| मालूरः | Mālūraḥ | मलमेव मालं, तद्दूरीकरोतीति, दोषहरण इत्यर्थः । | ||
| वातसारः | Vātasāraḥ | वातपानं सारयतीति । | ||
| शलाटुः | Śalāṭuḥ | शलाटुः आमं फलं प्रयुज्यमानमस्य, अथवा-आमं फलं सदा दृश्यतेऽस्य । | ||
| शाण्डिल्यः | Śāṇḍilyaḥ | शाण्डं रोगं लुनातीति, ‘शडि रुजायाम्’, ‘लूञ् छेदने’ । | ||
| शिवेष्टः | Śiveṣṭaḥ | भगवतः शिवस्येष्टः प्रियः । | ||
| शैलूषः | Śailūṣaḥ | शैलेऽपि वसतीति, अथवा-नट इवामोदप्रदः । | ||
| श्रीगन्धफलः | Śrīgandhaphalaḥ | श्रीनाकस्य श्रीवासस्य गन्धः फलेऽस्य; श्रिया युतः शोभनो गन्धः फलेऽस्येति वा । | ||
| श्रीफलः | Śrīphalaḥ | श्रीवासगन्धयुक्तं फलमस्य; अथवा, श्रीमत् सुन्दरं फलमस्य । | ||
| सदाफलः | Sadāphalaḥ | सदा फलानां विद्यमानत्वात् । | ||
| हृद्यगन्ध | Hṛdyagandha | हृद्यो मनोहरो गन्धोऽस्य । |
Classifications
| Name | उपयोगी हिस्सा(हिन्दी) | Part Used(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Stem bark /root bark | त्वक् | Tvak | ||
| Leaf | पत्र | Patra | ||
| Fruit | फल | Phala | ||
| Root | मूल | Mūla |
| Name | गण(हिन्दी) | Gana(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| वरुणादिगण | Varuṇādigaṇa | Varunadigana | ||
| अम्बष्ठादिगण | Ambaṣṭhādigaṇa | Ambashthadigana | ||
| बृहत्पञ्चमूल | Bṛhatpañcamūla | Brihatpanchamula |
| Name | महाकषाय (हिन्दी) | Mahakashaya(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Arshoghna Mahakashaya | अर्शोघ्न महाकषाय | Arśoghna mahākaṣāya | ||
| Asthapanopaga Mahakashaya | आस्थापनोपग महाकषाय | Āsthāpanopaga mahākaṣāya | ||
| Anuvasanopaga Mahakashaya | अनुवासनोपग महाकषाय | Anuvāsanopaga mahākaṣāya | ||
| Shothahara Mahakashaya | शोथहर महाकषाय | Śothahara mahākaṣāya |
| Name | वर्ग(हिन्दी) | Varga(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Amradiphalavarga | आम्रादिफलवर्ग | Āmrādiphalavarga | ||
| Oshadhivarga | ओषधिवर्ग | Oṣadhivarga | ||
| Amradivarga | आम्रादिवर्ग | Āmrādivarga | ||
| Abhayadivarga | अभयादिवर्ग | Abhayādivarga | ||
| Guduchyadivarga | गुडूच्यादिवर्ग | Guduchyadivarga |
Properties
| Name | रस (हिन्दी) | Rasa (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Author (Ref. Book) | Publisher (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Tikta | तिक्त | Tikta | ||||
| Kashaya/Tuvara | कषाय/तुवर | Kaṣāya/Tuvara |
| Name | गुण(हिन्दी) | Guna(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Ruksha | रुक्ष | Rukṣa | Dravyaguna Vigyan | |
| Laghu/ Aguru | लघु | Laghu | Dravyaguna Vigyan |
| Name | विर्य (हिन्दी) | Virya (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Ushna Virya | उष्ण वीर्य | Uṣṇa vīrya | Dravyaguna Vigyan | Dravyaguna Vigyan by PV Sharma vol-II ,pg. no.-455, Reprint-2022, Published by- Chaukhambha Bharati Academy, Varanasi U.P |
| Name | विपाक (हिन्दी) | Vipaka(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Katu vipaka | Kaṭu vipāka | कटु विपाक | Dravyaguna Vigyan | Dravyaguna Vigyan by PV Sharma vol-II, pg. no.-455, Reprint-2022, Published by- Chaukhambha Bharati Academy, Varanasi U.P |
| Name | कर्म (हिन्दी) | Karma (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Dipana | दीपन | dīpana | ||
| Pachana | पाचन | pācana | ||
| Grahi | ग्राहि | grāhi | ||
| Balya | बल्य | balya | ||
| Krrimighna/ Krimihara/ Jamtughna/ Jantuhara/ Jamtunashaka/ Jantunashana/ Jivanu Nashaka | कृमिघ्न/ क्रिमिहर/ जंतुघ्न/ जन्तुहर/ जंतुनाशक/ जन्तुनाशन/ जीवाणु नाशक | kṛmighna/ krimihara/ jaṃtughna/ jantuhara/ jaṃtunā | ||
| Mutrajanana/ Mutrala/ Mutravirechaniya | मुत्रजनन/ मूत्रल/ मुत्रविरेचनीय | mutrajanana/ mūtrala/ mutravirecanīya | ||
| Tridoshahara/ Tridoshaghna | त्रिदोषहर/ त्रिदोषघ्न | tridoṣahara/ tridoṣaghna |
| Name | दोषकर्म (हिन्दी) | Doshakarma (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| KaphaVatahara/KaphaVatashamana/ KaphaVstasaṃshamana | कफवातहर/ कफवातशमन/ कफवातसंशमन | KaphaVātahara/KaphaVātaśamana/ KaphaVātasaṃśamana | Dravyaguna Vigyan | Dravyaguna Vigyan by PV Sharma vol-II, pg. no.-455, Reprint-2022, Published by- Chaukhambha Bharati Academy, Varanasi U.P |
Usage
| Name | Dosage(Form) | Dosage(Reference) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Pippalyadi Taila | Taila | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 8:29 | ||
| Chandanadi Taila | Taila | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 8:14 | ||
| Grahanimihira Taila | Taila | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 8:13 | ||
| Madhyama Narayana Taila | Taila | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part II, 8:10 | ||
| Dashamula Taila | Taila | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part II, 8:6 | ||
| Anu Taila | Taila | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 8:1 | ||
| Sudarshana Churna | Churna | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 7:35 | ||
| Pushyanuga Churna | Churna | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 7:23 | ||
| Chyavanaprasha | Avaleha/Leha/Paka | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 3:11 | ||
| Dashamularishta | Arishta | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:18 | ||
| Amritarishta | Arishta | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:2 | ||
| Bilva Taila | Taila | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part III, 7:18 | ||
| Bilvadi Gutika | Gutika/Vati/Gulika | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 12:18 | ||
| Bilvadi Churna | Churna | NATIONAL LIST OF ESSENTIAL AYUSH MEDICINES (NLEAM), Sl.No.89, Page.no.19 | ||
| Bilvadi Leha | Avaleha/Leha/Paka | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 3:18 |
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| Agnimāndya | ||
| Arśa | ||
| atisāraḥ | ||
| chardiḥ | ||
| kukṣiśūlaḥ | ||
| Madhumeha | ||
| medorogaḥ | ||
| pravāhikā | ||
| Śotha | ||
| Śūla |
Dose
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| Svarasa/ Juice-10-20ml | ||
| Powder/ Curna- 3-6gm | ||
| Panaka-20-40ml |
Pharmacopoeial Status
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part-I, Vol.-III, Pg. No.-29-31(Root ) | ||
| The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part-I, Vol.-I, Pg. No.-27(Fruit pulp ) | ||
| The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part- I, Vol.-IV, Pg. No.-12(Stem bark ) |