Vernacular Names
Vaga Sariva
Anantamul, Shvetashariva
Indian Sarsaparilla
Upalsari, Kabri
Anantamul
Namada veru, Bili Namadaberu, Anantamool, Sogadeberu, Namadaberu
Upalsari, Anantamula
Dralashvan Lai, Anantamool
Anantmool, Ushbah
Anantā, Gopasutā, Sārivā, Gopavalli, Asphota, Utpalasariva, Dhawalasariva, Chandana, Sphota, Krishodari
Ven Nannari
Sugandhi Pala, Tella Sugandhi
Ushba Hindi
Relational Concept Map
Click a category such as Gana to open its related data. Click it again to collapse the data.
🌱 Plant Information
Etymology
| Sanskrit Synonym | Sanskrit (Diacritical) | Reference | Etymology (Sanskrit) | English Meaning |
|---|---|---|---|---|
| सारिवा | Sārivā | सारिः प्रसरणमस्त्यस्याः । ‘शारिवा’ इति पाठे-शीर्यन्ते दोषा अनया, ‘श्य् हिंसायाम्’ । | ||
| अनन्ता | Anantā | न अन्तोऽस्याः, बहुप्रसृतेत्यर्थः । | ||
| उत्पलसारिवा | Utpalasārivā | उत्पलगन्धा सारिवा । | ||
| कर्पूरीलतिका | Karpūrīlatikā | कर्पूरगन्धिमूला लता, ‘कपूरी’ इति लोके । | ||
| गोपकन्या | Gopakanyā | सोपानां कन्येव रक्ष्या । | ||
| गोपवधूः | Gopavadhūḥ | गोपानां वधूरिव सहचारिणी । | ||
| गोपवल्ली | Gopavallī | गोपानां वल्ली, तेषामनेककार्येषूपयोगिनीत्यर्थः; पशुरोगेषु च प्रयोज्या । | ||
| गोपी | Gopī | गोपायति रक्षतीति, ‘गुपू रक्षणे’; अथवा-गाः इन्द्रियाणि पशूंश्च पातीति । | ||
| चन्दनसारिवा | Candanasārivā | चन्दनगन्धा सारिवा । | ||
| प्रतानिका | Pratānikā | प्रतानोऽस्त्यस्याः । | ||
| फणिजिह्विका | Phaṇijihvikā | सर्पजिह्वासदृशं पत्रमस्याः । ‘नागजिह्वा’ इति पर्यायरत्नमालायां निघण्टुशेषे च । | ||
| भद्रवल्लिका | Bhadravallikā | भद्रा हितकारिणी लता । | ||
| शारदी | Śāradī | शरदि पुष्प्यति । | ||
| सुगन्धिमूला | Sugandhimūlā | सुगन्धि मूलमस्याः; कैयदेवे ‘सुगन्धिका’ इति । | ||
| स्फोटा | Sphoṭā | स्फोट्यते विदीर्यते फलमस्याः । |
Classifications
| Name | उपयोगी हिस्सा(हिन्दी) | Part Used(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Root | मूल | Mūla |
| Name | गण(हिन्दी) | Gana(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| वल्लीपञ्चमूल | Vallīpañcamūla | Vallipanchamula | ||
| विदारिगन्धादिगण | Vidārigandhādigaṇa | Vidarigandhadigana | ||
| सारिवादिगण | Sārivādigaṇa | Sarivadigana |
| Name | महाकषाय (हिन्दी) | Mahakashaya(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Dahaprashamana Mahakashaya | दाहप्रशमन महाकषाय | Dāhapraśamana mahākaṣāya | ||
| Jvarahara Mahakashaya | ज्वरहर महाकषाय | Jvarahara mahākaṣāya | ||
| Purishasangrahaniya Mahakashaya | पुरीषसङ्ग्रहणीय महाकषाय | Purīṣasaṅgrahaṇīya mahākaṣāya | ||
| Stanyashodhana Mahakashaya | स्तन्यशोधन महाकषाय | Stanyaśodhana mahākaṣāya |
| Name | वर्ग(हिन्दी) | Varga(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Chandanadivarga | चन्दनादिवर्ग | Candanādivarga | ||
| Guduchyadivarga | गुडूच्यादिवर्ग | Guḍūcyādivarga | ||
| Guduchyadivarga | गुडूच्यादिवर्ग | Guduchyadivarga | ||
| Oshadhivarga | ओषधिवर्ग | Oṣadhivarga |
| Name | स्कंध(हिन्दी) | skandha(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Madhuraskandha | मधुरस्कन्ध | Madhuraskandha |
Properties
| Name | रस (हिन्दी) | Rasa (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Author (Ref. Book) | Publisher (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Madhura/Svadu | मधुर/स्वादु | Madhura/Svādu | ||||
| Tikta | तिक्त | Tikta |
| Name | गुण(हिन्दी) | Guna(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Snigdha | स्निग्ध | Snigdha | ||
| Guru | गुरु | Guru |
| Name | विर्य (हिन्दी) | Virya (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Shita Virya | शीत वीर्य | Śīta vīrya |
| Name | विपाक (हिन्दी) | Vipaka(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Madhura vipaka | Madhura vipāka | मधुर विपाक |
| Name | कर्म (हिन्दी) | Karma (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Anulomana | अनुलोमन | anulomana | ||
| Dahaprashamana | दाहप्रशमन | dāhapraśamana | ||
| Garbhasthapaka | गर्भस्थापक | garbhasthāpaka | ||
| Kaphashamaka/ Kaphaghna/ Kaphahara/ Kaphanashaka/ Kaphapaha/ Kaphajita | कफशामक/ कफघ्न/ कफहर/ कफनाशक/ कफापहा/ कफजित | kaphaśāmaka/ kaphaghna/ kaphahara/ kaphanāśaka/ ka | ||
| Kushthaghna/ Kushthahara | कुष्ठघ्न/ कुष्ठहर | kuṣṭhaghna/ kuṣṭhahara | ||
| Mutrajanana/ Mutrala/ Mutravirechaniya | मुत्रजनन/ मूत्रल/ मुत्रविरेचनीय | mutrajanana/ mūtrala/ mutravirecanīya | ||
| Mutravirajaniya | मूत्रविरजनीय | mūtravirajanīya | ||
| Pachana | पाचन | pācana | ||
| Rasayana | रसायन | rasāyana | ||
| Ruchya/ Arochakahara/ Rochaka/ Ruchikara/ Ruchikrita/ Ruchiprada | रुच्य/ अरोचकहर/ रोचक/रुचिकर/ रुचिकृत/ रूचिप्रद | rucya/ arocakahara/ rocaka/ rucikara/ rucikṛta/ rū | ||
| Shothahara/ Shophaghna/ Shothaghna/ Shvayathuhara | शोथहर/ शोफघ्न/शोथघ्न/ श्वयथुहर | śothahara/ śophaghna/śothaghna/ śvayathuhara | ||
| Stanyashodhana | स्तन्यशोधन | stanyaśodhana | ||
| Vrishya | वृष्य | vṛṣya | ||
| Tridoshahara/ Tridoshaghna | त्रिदोषहर/ त्रिदोषघ्न | tridoṣahara/ tridoṣaghna | ||
| Dipana | दीपन | dīpana | ||
| Raktashodhaka/ Raktadoshanashaka/ Raktadoshahara | रक्तशोधक/ रक्तदोषनाशक/ रक्तदोषहर | raktaśodhaka/ raktadoṣanāśaka/ raktadoṣahara | ||
| Amadoshahara/ Amanashana/ Amapachana/ Amadoshanashaka | आमदोषहर/ आमनाशन/ आमपाचन/ आमदोषनाशक | āmadoṣahara/ āmanāśana/ āmapācana/ āmadoṣanāśaka | ||
| Vishaghna/ Vishanashana | विषघ्न/ विषनाशन | viṣaghna/ viṣanāśana | ||
| Jvarahara | ज्वरहर | jvarahara |
| Name | दोषकर्म (हिन्दी) | Doshakarma (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Tridoshahara/ Tridoshashamana | त्रिदोषहर/ त्रिदोषशमन | Tridoṣahara/ Tridoṣaśamana | ||
| Tridoshahara/ Tridoshashamana | त्रिदोषहर/ त्रिदोषशमन | Tridoṣahara/ Tridoṣaśamana |
Usage
| Name | Dosage(Form) | Dosage(Reference) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Chandrakala Rasa | Rasa Yoga | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 20:15 | ||
| Aravindasava | Asava | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:4 | ||
| Patrangasava | Asava | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part III, 1:8 | ||
| Sarivadyasava | Asava | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:37 | ||
| Sarivadi Vati | Rasa Yoga | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part III, 15:89 |
Classical Verse From Nighantu
| Source | Varga | Verse |
|---|---|---|
| कैयदेवनिघण्टु | ओषधिवर्ग | गोपाङ्गना गोपकन्या गोपङ्गी च प्रतानिका ||९९२|| सारिवा शारदा काष्ठसारिवोत्पलसारिवा | फलजिह्वा लता श्वेता श्वेतगोपी सुगन्धिका ||९९३|| |
| धन्वन्तरिनिघण्टु | गुडूच्यादिवर्ग | सारिवा शारदा गोपा गोपवल्ली प्रतानिका | गोपकन्या लताऽऽस्फोता श्वेतोक्ता काष्ठसारिवा ||१८२|| सारिवाऽन्या कृष्णमूली कृष्णा चन्दनसारिवा | भद्रा चन्दनगोपा तु चन्दना कृष्णवल्ल्यपि ||१८३|| सारिवे द्वे तु मधुरे कफवातास्रनाशने | कुष्ठकण्डूज्वरहरे मेहदुर्गन्धिनाशने ||१८४|| कृष्णमूली तु सङ्ग्राहिशिशिरा कफवातजित् | तृष्णरुचिप्रशमनी रक्तपित्तहरा स्मृता ||१८५|| |
| भावप्रकाशनिघण्टु | गुडूच्यादिवर्ग | इन्द्रजम्बूकवत्पत्रा सुगन्धा कलघण्टिका | कृष्णा तु शारिवा श्यामा गोपी गोपवधूश्च सा ||२०३|| श्वेतसारिवा- धवला शारिवा गोपी गोपा कन्या कृशोदरी | स्फोटा श्यामा गोपवल्ली लतास्फोता च चन्दना ||२०४|| सारिवायुगलं स्वादु स्निग्धं शुक्रकरं गुरु | अग्निमान्द्यारुचिश्वासकासामविषनाशनम् | दोषत्रयास्रप्रदरज्वरातीसारनाशनम् ||२०५|| |
| राजनिघण्टु | चन्दनादिवर्ग | सारिवा शारदा गोपा गोपवल्ली प्रतानिका | गोपकन्या लताऽऽस्फोता श्वेतोक्ता काष्ठसारिवा ||११७|| |
| सोढलनिघण्टु | गुडूच्यादिवर्ग | गोपवल्ल्यां लतास्फोता गोपकन्या प्रतानिका | सारिवा शारदा गोपा सा चैवोत्पलसारिवा ||२०६|| उक्ता सुगन्धमूला च कराला गजजिह्विका |२०७| |