Vernacular Names
Assamese
Shilikha
Bengali
Haritaki
Relational Concept Map
🌱 Plant Information
Etymology
| Sanskrit Synonym | Sanskrit (Diacritical) | Reference | Etymology (Sanskrit) | English Meaning |
|---|---|---|---|---|
| हरीतकी | Harītakī | हरति मलान्, तकति हसति व्याधीन् प्रत्यवज्ञया जज्जेत्रीत्वाच्चेति; ‘हृ हरणे’, ‘तक हसने’ । मदनपालेन तु निरुक्तिरित्थं प्रकटिता –‘हरस्य भवने जाता, हरिता च स्वभावतः । हरते सर्वरोगांश्च ततः प्रोक्ता हरीतकी ।।’ इति । प्रियनिघण्टौ तु-देहे संगं मलानां हरति बहुतरं सा हरीतक्यभिख्या’ इति । | ||
| अभया | Abhayā | न भयं व्याधीनां सेवनादस्याः, रसायनत्वेन व्याधिप्रतिषेधकत्वात् । | ||
| अमृता | Amṛtā | अमृतवत् फलदायिनी, रसायनत्वेन जराव्याधि प्रतिषेधात् । | ||
| अमोघा | Amoghā | अव्यर्था । | ||
| अव्यथा | Avyathā | व्यथा शूलं रोगो वा; न व्यथा सेवेननास्याः, शूलहृत्त्वाद् रोगनाशकत्वाच्च । | ||
| कायस्था | Kāyasthā | कायः स्वस्थस्तिष्ठत्वनया, अन्तर्भावितण्यर्थात् ‘कायं तारुण्ये स्थापयतीति, वयःस्थापनीत्यर्थः । | ||
| चेतकी | Cetakī | चेतयति चितं प्रबोधयतीति, यथोक्तं –उन्मीलिनी बुद्धिबलेन्द्रियाणाम्’ इति । | ||
| जीवन्ती | Jīvantī | जीवन्तं पुरुषं यापयति, स्वास्थ्यकरत्वात् आयुष्करत्वाच्च । | ||
| पञ्चभद्रिका | Pañcabhadrikā | पञ्च भद्रा रसा अस्याः । | ||
| पथ्या | pathyā | पथिभ्यः स्रोतोभ्यो हिता, पथोऽनपेता वा; मनःशरीरानुपघातिनीत्यर्थः । | ||
| पूतना | Pūtanā | पूतं संशुद्धं करोतीति । | ||
| प्रमथा | Pramathā | प्रमथ्नाति दोषान् निर्हरति चेति । | ||
| प्राणदा | Prāṇadā | प्राणं शक्तिं बलञ्च ददातीति । | ||
| रोहिणी | Rohiṇī | क्षतादीन् रोहयतीति; रसायनत्वेन क्षीणान् धातून् रोहयतीति वा । | ||
| वयस्या | Vayasyā | वयसे हिता, वयः स्थापनीत्यर्थः । अथवा-व्यस्या सखी, तद्वनमनःशरीरप्रसादजननी । | ||
| विजया | Vijayā | विशेषेण मूलोच्छेदनतो जयति रोगानिति; यथोक्तं-‘निर्मूलिनी पित्तकफनिलनाम्’ । इति । | ||
| शिवा | Śivā | कलयाणकर्तृत्वात्; हिमवत्प्रदेशे जातत्वेन शिवसाहचर्याच्च । | ||
| श्रेयसी | Śreyasī | अतिप्रशस्ता । | ||
| हैमवती | Haimavatī | हिमवति तदुपत्यकायां जाता । |
Classifications
Properties
| Name | दोषकर्म (हिन्दी) | Doshakarma (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Sarvadoshahara/Sarvadoshashamana | सर्वदोषहर/सर्वदोषशमन | Sarvadoṣahara/Sarvadoṣaśamana |
Usage
| Name | Dosage(Form) | Dosage(Reference) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Triphaladi Taila | Taila | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 8:21 | ||
| Triphala Churna | Churna | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 7:15 | ||
| Pathyadi Lepa | Lepa/Malahara | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 11:7 | ||
| Dashamula Haritaki | Avaleha/Leha/Paka | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 3:14 | ||
| Danti Haritaki | Avaleha/Leha/Paka | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 3:13 | ||
| Chitraka Haritaki | Avaleha/Leha/Paka | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 3:10 | ||
| Brahma Rasayana | Avaleha/Leha/Paka | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 3:20 | ||
| Agastya Haritaki Rasayana/Agastya Haritaki/Agastya Rasayana | Avaleha/Leha/Paka | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 3:1 | ||
| Abhayarishta | Arishta | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:1 | ||
| Abhaya Lavana | Lavana | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 10:3 |