Vernacular Names
Amarlata, Siddhilata
Gulancha
Galac, Garo
Giloe, Gurcha
Amrutaballi
Gulvel
Guluchi
Gilo
Amr̥tavallī, Amr̥tā, Madhuparṇī, Guḍūcikā, Chinnodbhavā, Vatasadani, Tantrika, Chakralakshanika, Somavali, Dhira, Rasayani, Chandrahasa, Vayastha, Mandali, Devanirmita
Seendal, Seendil kodi
Thippateega
Gilo
Relational Concept Map
Click a category such as Gana to open its related data. Click it again to collapse the data.
🌱 Plant Information
Etymology
| Sanskrit Synonym | Sanskrit (Diacritical) | Reference | Etymology (Sanskrit) | English Meaning |
|---|---|---|---|---|
| गुडूची | Guḍūcī | गुडति रक्षति रोगेभ्य इति; ‘गुड रक्षणे’ । | ||
| अमृतवल्लरी | Amṛtavallarī | न म्रियते लताऽस्याः । | ||
| अमृता | Amṛtā | न म्रियते इति; अमृतवद् गुणकारिणी च । | ||
| काण्डोद्भवा | Kāṇḍodbhavā | काण्डादुद्भवोऽस्याः । | ||
| कुण्डली | Kuṇḍalī | कुण्डलाकारेण वर्धते । | ||
| चक्रलक्षणिका | Cakralakṣaṇikā | काण्डच्छेदे चक्रेण लक्ष्यते इति । | ||
| चन्द्रहासा | Candrahāsā | चन्द्राकाराणि शुभ्रबीजान्यस्याः । | ||
| छिन्नरुहा | Chinnaruhā | छिन्ना सती पुनः रोहतिः, छिन्नमङ्गं पुनः रोहयति सन्दधाति वा रसायनत्वात् । | ||
| जीवन्ती | Jīvantī | जीवयतीति, रसायनत्वात् । | ||
| ज्वरनाशिनी | Jvaranāśinī | ज्वरे हितत्वात् । | ||
| तन्त्रिका | Tantrikā | रज्ज्वाकाश, विस्तृता च; ‘तनु विस्तारे’ । | ||
| धारा | Dhārā | धारयति शरीरमिति । | ||
| मण्डली | Maṇḍalī | मण्डलाकारेण वर्धमाना । | ||
| मधुपर्णी | Madhuparṇī | मधुवद्रसयुक्तानि पर्णान्यस्याः । | ||
| रसायनी | Rasāyanī | रसायनफलदात्री । | ||
| वत्सादनी | Vatsādanī | वत्सैरद्यते इति । | ||
| वयःस्था | Vayaḥsthā | वयः स्थापयतीति । | ||
| वयस्या | Vayasyā | वयसे आयुषे हिता, आयुष्वेत्यर्थः । | ||
| विशल्या | Viśalyā | विगतं शल्यमस्याः । | ||
| विषघ्नी | Viṣaghnī | विषं हन्तीति । | ||
| सोमा | Somā | सोमप्रधाना । |
Classifications
| Name | उपयोगी हिस्सा(हिन्दी) | Part Used(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Stem | काण्ड | Kāṇḍa |
| Name | गण(हिन्दी) | Gana(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| आरग्वधादिगण | Āragvadhādigaṇa | Aragvadhadigana | ||
| काकोल्यादिगण | Kākolyādigaṇa | Kakolyadigana | ||
| गुडूच्यादिगण | Guḍūcyādigaṇa | Guduchyadigana | ||
| पटोलादिगण | Paṭolādigaṇa | Patoladigana | ||
| वल्लीपञ्चमूल | Vallīpañcamūla | Vallipanchamula |
| Name | महाकषाय (हिन्दी) | Mahakashaya(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Dahaprashamana Mahakashaya | दाहप्रशमन महाकषाय | Dāhapraśamana mahākaṣāya | ||
| Stanyashodhana Mahakashaya | स्तन्यशोधन महाकषाय | Stanyaśodhana mahākaṣāya | ||
| Triptighna Mahakashaya | तृप्तिघ्न महाकषाय | Tṛptighna mahākaṣāya | ||
| Trishnanigrahana Mahakashaya | तृष्णानिग्रहण महाकषाय | Tṛṣṇānigrahaṇa mahākaṣāya | ||
| Vayahsthapana Mahakashaya | वयःस्थापन महाकषाय | Vayaḥsthāpana mahākaṣāya |
| Name | वर्ग(हिन्दी) | Varga(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Abhayadivarga | अभयादिवर्ग | Abhayādivarga | ||
| Guduchyadivarga | गुडूच्यादिवर्ग | Guḍūcyādivarga | ||
| Guduchyadivarga | गुडूच्यादिवर्ग | Gūdūchyādīvarga | ||
| Guduchyadivarga | गुडूच्यादिवर्ग | Guduchyadivarga | ||
| Oshadhivarga | ओषधिवर्ग | Oṣadhivarga |
Properties
| Name | रस (हिन्दी) | Rasa (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Author (Ref. Book) | Publisher (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Tikta | तिक्त | Tikta | ||||
| Kashaya/Tuvara | कषाय/तुवर | Kaṣāya/Tuvara |
| Name | गुण(हिन्दी) | Guna(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Snigdha | स्निग्ध | Snigdha |
| Name | विर्य (हिन्दी) | Virya (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Ushna Virya | उष्ण वीर्य | Uṣṇa vīrya |
| Name | विपाक (हिन्दी) | Vipaka(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Madhura vipaka | Madhura vipāka | मधुर विपाक |
| Name | कर्म (हिन्दी) | Karma (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Anulomana | अनुलोमन | anulomana | ||
| Chardinigrahana/ Vamihara/ Vantihara | छर्दिनिग्रहन/ वमिहर/ वान्तिहर | chardinigrahana/ vamihara/ vāntihara | ||
| Hridya/ Hridayam (Saumanasyakara) | हृद्य/ हृदयं (सौमनस्यकर) | hṛdya/ hṛdayaṃ (saumanasyakara) | ||
| Krrimighna/ Krimihara/ Jamtughna/ Jantuhara/ Jamtunashaka/ Jantunashana/ Jivanu Nashaka | कृमिघ्न/ क्रिमिहर/ जंतुघ्न/ जन्तुहर/ जंतुनाशक/ जन्तुनाशन/ जीवाणु नाशक | kṛmighna/ krimihara/ jaṃtughna/ jantuhara/ jaṃtunā | ||
| Kushthaghna/ Kushthahara | कुष्ठघ्न/ कुष्ठहर | kuṣṭhaghna/ kuṣṭhahara | ||
| Pachana | पाचन | pācana | ||
| Pramehaghna | प्रमेहघ्न | pramehaghna | ||
| Vedanasthapana | वेदनास्थापन | vedanāsthāpana | ||
| Vrishya | वृष्य | vṛṣya | ||
| Tridoshahara/ Tridoshaghna | त्रिदोषहर/ त्रिदोषघ्न | tridoṣahara/ tridoṣaghna | ||
| Sangrahika/ Sangrahi | संग्राहिक/ संग्राही | saṃgrāhika/ saṃgrāhī | ||
| Balya | बल्य | balya | ||
| Dipana | दीपन | dīpana | ||
| Rasayana | रसायन | rasāyana | ||
| Raktashodhaka/ Raktadoshanashaka/ Raktadoshahara | रक्तशोधक/ रक्तदोषनाशक/ रक्तदोषहर | raktaśodhaka/ raktadoṣanāśaka/ raktadoṣahara | ||
| Jvarahara | ज्वरहर | jvarahara |
| Name | दोषकर्म (हिन्दी) | Doshakarma (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Tridoshahara/ Tridoshashamana | त्रिदोषहर/ त्रिदोषशमन | Tridoṣahara/ Tridoṣaśamana |
Usage
| Name | Dosage(Form) | Dosage(Reference) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Pathyadi Kvatha (Shadanga) Churna | Kvatha Churna/Kashaya Churna | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part II, 4:15 | ||
| Guducyadi Taila | Taila | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part II, 8:5 | ||
| Guduchi Sattva | Sattva | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 14:1 | ||
| Chyavanaprasha | Avaleha/Leha/Paka | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 3:11 | ||
| Amritadi Guggulu | Guggulu | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part III, 5:4 | ||
| Amritarishta | Arishta | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:2 | ||
| Gojihvadi Kvatha Churna | Kvatha Churna/Kashaya Churna | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part II, 4:7 | ||
| Chinnodbhavadi Kvatha Churna | Kvatha Churna/Kashaya Churna | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 4:7 | ||
| Amritottara Kvatha Churna (Synonym: Nagaradi Kvatha Churna) | Kvatha Churna/Kashaya Churna | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 4:1 |
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| amlapittam | ||
| grahni | ||
| jvaraḥ | ||
| kamla | ||
| krimiroga | ||
| Madhumeha | ||
| pravāhikā | ||
| shukradaurblya | ||
| viṣamajvaraḥ | ||
| visarpaḥ | ||
| Kāsa | ||
| Agnimāndya | ||
| chardiḥ |
Dose
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| Satva- 1-2gm | ||
| Powder/ Curna- 3-6gm | ||
| Kvath/ Decoction-50-100ml | ||
| Kvath/ Decoction-50-100ml | ||
| Powder/ Curna- 3-6gm | ||
| Satva- 1-2gm |
Pharmacopoeial Status
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| The Ayurvedic Pharmacopoeia of india, Part-I, Vol.-I, Pg. No. 41 (Stem) |
Classical Verse From Nighantu
| Source | Varga | Verse |
|---|---|---|
| कैयदेवनिघण्टु | ओषधिवर्ग | गुडूची कुण्डली सोमा छिन्ना छिन्नोद्भवाऽमृता | मधुपर्णा छिन्नरुहा वयःस्था चक्रलक्षणी ||७|| चन्द्रहासाऽमृतलता धारा वत्सादनी वरा | पिण्डामृता सटीरूपा विच्छिन्ना कन्दरोहिणी ||८|| गुडूची मधुरा पाके कषाया कटुका लघुः | तिक्ता सङ्ग्राहिणी हृद्या बल्योष्णा वह्निकृज्जयेत् ||९|| दोषकुष्ठकृमिच्छर्दिदाहवातास्रपाण्डुताः | ज्वरामकामलामेहतृष्णाकासान् रसायनी ||१०|| त्रिदोषघ्नं स्वादु पथ्यं चक्षुष्यं दीपनं लघु | वयसः स्थापनं मेध्यममृताशाकमुच्यते ||११|| |
| धन्वन्तरिनिघण्टु | गुडूच्यादिवर्ग | गुडूच्यमृतवल्ली च छिन्ना छिन्नरुहाऽमृता | छिन्नोद्भवाऽमृतलता धारा वत्सादनी स्मृता ||१|| सैवोक्ता सोमवल्ली च कुण्डली चक्रलक्षणा | प्रोक्ता नागकुमारी च च्छिन्नाङ्गी ज्वरनाशिनी ||२|| जीवन्ती मधुपर्णी च तन्त्रिका देवनिर्मिता | वयःस्था मण्डली सौम्या विशल्याऽमृतसम्भवा ||३|| पिण्डामृता बहुच्छिन्ना सा चोक्ता कन्दरोहिणी | रसायनी मृत्तिका च चन्द्रहासा भिषिग्जिता | कन्या कन्दोद्भवा कन्दाऽमृतकन्दगुडूचिका ||४|| गुडूची स्वरसे तिक्ता कषायोष्णा गुरुस्तथा | त्रिदोषजन्तुरक्तार्शःकुष्ठज्वरहरा परा ||५|| गुडूच्यायुष्प्रदा मेध्या तिक्ता सङ्ग्राहिणी बला | ज्वरतृट्पाण्डुवातासृक्छर्दिमेहत्रिदोषजित् ||६|| गुडूची कफवातघ्नी पित्तमेदोविशोषिणी | रक्तवातप्रशमनी कण्डूविसर्पनाशिनी ||७|| कन्दोद्भवा गुडूची च कटूष्णा सन्निपातहा | विषघ्नी ज्वरभूतघ्नी वलीपलितनशिनी ||८|| घृतेन वातं सगुडा विबन्धं पित्तं सिताढ्या मधुना कफं च | वातास्रमुग्रं रुबुतैलमिश्रा शुण्ठ्याऽऽत्मवातं शमयेद्गुडूची ||९|| |
| भावप्रकाशनिघण्टु | गुडूच्यादिवर्ग | अथ लङ्केश्वरो मानी रावणो राक्षसाधिपः | रामपत्नीं बलात्सीतां जहार मदनातुरः ||१|| ततस्तं बलवान् रामो रिपुं जायापहारिणम् | वृतो वानरसैन्येन जघान रणमूर्धनि ||२|| हते तस्मिन्सुरारातौ रावणे बलगर्विते | देवराजः सहस्राक्षः परितुष्टश्च राघवे ||३|| तत्र ये वानराः केचिद्राक्षसैर्निहता रणे | तानिन्द्रो जीवयामास संसिच्यामृतवृष्टिभिः ||४|| ततो येषु प्रदेशेषु कपिगात्रात्परिच्युताः | पीयूषबिन्दवः पेतुस्तेभ्यो जाता गुडूचिका ||५|| गुडूची नामानि- गुडूची मधुपर्णी स्यादमृताऽमृतवल्लरी | छिन्ना छिन्नरुहा छिन्नोद्भवा वत्सादनीति च ||६|| जीवन्ती तन्त्रिका सोमा सोमवल्ली च कुण्डली | चक्रलक्षणिका धीरा विशल्या च रसायनी | चन्द्रहासा वयस्था च मण्डली देवनिर्मिता ||७|| गुडूची कटुका तिक्ता स्वादुपाका रसायनी | संग्राहिणी कषायोष्णा लघ्वी बल्याऽग्निदीपनी | दोषत्रयामतृड्दाहमेहकासांश्च पाण्डुताम् ||८|| कामलाकुष्ठवातास्रज्वरकृमिवमीन्हरेत् | प्रमेहश्वासकासार्शःकृच्छ्रहृद्रोगवातनुत् ||९|| |
| मदनपालनिघण्टु | अभयादिवर्ग | गुडूची कुण्डली छिन्ना वयस्थाऽमृतवल्लरी | छिन्नोद्भवा छिन्नरुहाऽमृता ज्वरविनाशिनी ||३८|| वत्सादनी चन्द्रहासा जीवन्ती चक्रलक्षणा | गुडूची कटुका लघ्वी स्वादुपाका रसायनी ||३९|| सङ्ग्राहिणी कषायोष्णा बल्या तिक्ताऽग्निदीपनी | कामलाकुष्ठवातादिज्वरपित्तकृमीन् जयेत् ||४०|| घृतेन वातं सगुडा विबन्धं पित्तं सिताया मधुना कफं च | वातास्रमुग्रं रुबुतैलमिश्रा शुण्ठ्यामवातं शमयेद्गुडूची ||४१|| |
| राजनिघण्टु | गुडूच्यादिवर्ग | ज्ञेया गुडूच्यमृतवल्यमृता ज्वरारिः श्यामा वरा सुरकृता मधुपर्णिका च | छिन्नोद्भवाऽमृतलता च रसायनी च छिन्ना च सोमलतिकाऽमृतसम्भवा च ||१३|| वत्सादनी छिन्नरुहा विशल्या भिषक्प्रिया कुण्डलिनी वयस्था | जीवन्तिका नागकुमारिका च स्याच्छद्मिका सैव च चन्द्रहासा ||१४|| अन्या कन्दोद्भवा कन्दामृता पिण्डगुडूचिका | बहुच्छिन्ना बहुरुहा पिण्डालुः कन्दरोहिणी ||१५|| पूर्वा चाब्धिकराह्वा स्यादुत्तरा लोकसञ्ज्ञिका | गुडूच्योरुभयोरित्थमेकत्रिंशदिहाभिधाः ||१६|| ज्ञेया गुडूची गुरुरुष्णवीर्या तिक्ता कषाया ज्वरनाशिनी च | दाहार्तितृष्णावमिरक्तवातप्रमेहपाण्डुभ्रमहारिणी च ||१७|| (कन्दोद्भवा गुडूची च कटूष्णा सन्निपातहा | विषघ्नी ज्वरभूतघ्नी वलीपलितनाशिनी) ||१८|| |