Plant Information Dashboard

Berberis aristata - Dāruharidrā

IIIF Manifest (JSON)
Plant QR Code
Scan to view this plant on mobile.
Download QR Code
Scientific Profile
Scientific Name Berberis aristata DC.
Family Name Berberidaceae
Substance Origin Plant | Audbhida/udbhija
Vernacular Names
Bengali

Darhaldi, Darhaldi, Daaruharidraa

English

Indian or Nepal or Ophthalmic barberry, Tree turmeric, False calumba

Gujarati

Daaruhaldar

Hindi

Daaruhaldi, Darhald, Zarishka (Fruit), Chitraa

Marathi

Daaruhalada

Oriya

Daaruhaldi

Punjabi

Chitra, Kasmal, Simlu, Sumlu, Daarhaldi

Sanskrit

Daruharidra, Darvi, Kateyaka, Pitadaru, Parjanya, Pachampacha, Peeta, Kaliyaka, Katankateri

Telugu

Manupasupu, Kasturipaspu

Urdu

Zarishk

Relational Concept Map

Click a category such as Gana to open its related data. Click it again to collapse the data.

🌱 Plant Information

Etymology


Sanskrit Synonym Sanskrit (Diacritical) Reference Etymology (Sanskrit) English Meaning
दारुहरिद्राDāruharidrāदारुप्रधानां हरिद्रावर्णा ।
कटङ्कटेरीKaṭaṅkaṭerīपत्राणां कण्टकित्वात् ।
कण्टकिनीKaṇṭakinīपत्रे कण्टकयुक्ता ।
कुसुम्भलाKusumbhalāकुसुम्भवद् वर्णं लातीति ।
कृमिहराKṛmiharāकृमीन् हरतीति ।
दार्वीDārvīदारुप्रधानौषधिः ।
पचम्पचाPacampacāपाकानन्तरं पचति धातुपाकं करोति यकृतीति ।
पर्जन्याParjanyāमेधागमे फलागमात् ।
पीतदारुPītadāruपीतं दार्वस्य ।
पीतद्रुःPītadruḥपीतश्चासौ द्रुमश्च पीतकाण्डत्वात्, पीतपुष्प त्वाच्च ।
विशोधनीViśodhanīशरीरं विशोधयतीति ।

Classifications


Name उपयोगी हिस्सा(हिन्दी) Part Used(Diacritical) Title (Ref. Book) Reference Remarks
FruitफलPhala
RootमूलMūla
Stemकाण्डKāṇḍa

Name गण(हिन्दी) Gana(Diacritical) Title (Ref. Book) Reference Remarks
हरिद्रादिगणHaridrādigaṇaHaridradigana
मुस्तादिगणMustādigaṇaMustadigana
लाक्षादिगणLākṣādigaṇaLakshadigana

Name महाकषाय (हिन्दी) Mahakashaya(Diacritical) Title (Ref. Book) Reference Remarks
Arshoghna Mahakashayaअर्शोघ्न महाकषायArśoghna mahākaṣāya
Kandughna Mahakashayaकण्डूघ्न महाकषायKaṇḍūghna mahākaṣāya
Lekhaniya Mahakashayaलेखनीय महाकषायLekhanīya mahākaṣāya

Name वर्ग(हिन्दी) Varga(Diacritical) Title (Ref. Book) Reference Remarks
Oshadhivargaओषधिवर्गOṣadhivarga
Guduchyadivargaगुडूच्यादिवर्गGuduchyadivarga
Haritakyadivargaहरीतक्यादिवर्गHarītakyādivarga
Pippalyadivargaपिप्पल्यादिवर्गPippalyādivarga

Properties


Name रस (हिन्दी) Rasa (Diacritical) Title (Ref. Book) Author (Ref. Book) Publisher (Ref. Book) Reference Remarks
Kashaya/Tuvara कषाय/तुवर Kaṣāya/Tuvara
Tikta तिक्त Tikta

Name गुण(हिन्दी) Guna(Diacritical) Title (Ref. Book) Reference Remarks
Laghu/ AguruलघुLaghu
Rukshaरुक्षRukṣa

Name विर्य (हिन्दी) Virya (Diacritical) Title (Ref. Book) Reference Remarks
Ushna Virya उष्ण वीर्य Uṣṇa vīrya

Name विपाक (हिन्दी) Vipaka(Diacritical) Title (Ref. Book) Reference Remarks
Katu vipaka Kaṭu vipākaकटु विपाक

Name कर्म (हिन्दी) Karma (Diacritical) Title (Ref. Book) Reference Remarks
Ruchya/ Arochakahara/ Rochaka/ Ruchikara/ Ruchikrita/ Ruchipradaरुच्य/ अरोचकहर/ रोचक/रुचिकर/ रुचिकृत/ रूचिप्रदrucya/ arocakahara/ rocaka/ rucikara/ rucikṛta/ rū
Pittahara/Pittashamakaपित्तहर/पित्तशामकpittahara/pittaśāmaka
Shothahara
Vedanasthapanaवेदनास्थापनvedanāsthāpana
Vranashodhana/ Dushtavranashodhakaव्रणशोधन/ दुष्टव्रणशोधकvraṇaśodhana/ duṣṭavraṇaśodhaka
Vranaropanaव्रणरोपणvraṇaropaṇa
Chakshushyaचक्षुष्यcakṣuṣya
Dipanaदीपनdīpana
Yakrituttejakaयकृतुत्तेजकyakṛtuttejaka
Grahiग्राहिgrāhi
Raktashodhaka
Raktastambhan
Varnya/ Varnaprasadaka/ Varnakritaवर्ण्य/ वर्णप्रसादक/ वर्णकृतvarṇya/ varṇaprasādaka/ varṇakṛta
Jwarghna
Vishtambhakaraविष्टम्भकाराviṣṭambhakārā

Name दोषकर्म (हिन्दी) Doshakarma (Diacritical) Title (Ref. Book) Reference Remarks
Kaphapittahara/Kaphapittashamana/ Kaphapittasamshamanaकफपित्तहर/कफपित्तशमन/ कफपित्तसंशमनKaphapittahara/Kaphapittaśamana/ Kaphapittasaṃśamana

Usage


Name Dosage(Form) Dosage(Reference) Title (Ref. Book) Reference Remarks
AshokarishtaArishtaAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:5
AshvagandhadyarishtaArishtaAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:6
Kumaryasava (A)AsavaAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:12
DevadarvarishtaArishtaAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:19
KhadirarishtaArishtaAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:14
PunarnavasavaAsavaAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:23
ShrikhandasavaAsavaAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:35
Eladya ModakaAvaleha/Leha/PakaAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 3:3
Brihanmanjishthadi Kvatha ChurnaKvatha Churna/Kashaya ChurnaAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 4:24
Saptavimshatika GugguluGugguluAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 5:11
Kalyanaka GhritaGhritaAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:7
Triphala GhritaGhritaAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:14
Kasisadi GhritaGhritaAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:8
Jatyadi Ghrita (Synonym: Vranashodhanadi Ghrita)GhritaAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:11
Tiktaka GhritaGhritaAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:13
Patoladi GhritaGhritaAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:28
Phala GhritaGhritaAyurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:30

Name Title (Ref. Book) Reference Remarks
Shotha
Vedana
Arsha
Vatavyadhi
Aganimandya
yakritvikara
Udararoga
Krimi
kamla
Rakta vikar
sarvangasotha
Ashmari
Shwasa

Dose


Name Title (Ref. Book) Reference Remarks
decoction/kvatha- 5-10ml
Rasanjana/Crude extract-1-3gm
Fruit/Phala-5-10gm

Pharmacopoeial Status


Name Title (Ref. Book) Reference Remarks
The Ayurvedic Pharmacopoeia of India,Part-I,Vol-II,Pg.No.-33(Stem)
The Ayurvedic Pharmacopoeia of India,Part-I,Vol-VI,Pg.No.-32(Fruit)
Classical Verse From Nighantu
6 verses
Source Varga Verse
कैयदेवनिघण्टु ओषधिवर्ग कटङ्कटेरी पर्जन्या दार्वी दारुनिशा निशा | पीता दारुहरिद्रा स्यात् पीतद्रुः पीतचन्दनम् ||१११६|| पचम्पचा हेमकान्तिः पीतदारुः कटङ्कटी | तद्वद् दार्वी विशेषेण कर्णनेत्रास्यरोगजित् ||१११७||
धन्वन्तरिनिघण्टु गुडूच्यादिवर्ग अन्या दारुहरिद्रा च पीतद्रुः पीतचन्दनम् ||६१|| निर्दिष्टा काष्ठरजनी सा च कालेयकं स्मृतम् | कालीयकं दारुनिशा दार्वी पीताह्वपीतकम् ||६२|| कटङ्कटेरी पर्जन्या पीतदारु पचम्पचा | हेमवर्णवती पीता हेमकान्ता कुसुम्भका ||६३|| तिक्ता दारुहरिद्रा स्याद्रूक्षोष्णा व्रणमेहजित् | कर्णनेत्रमुखोद्भूतां रुजं कण्डूं च नाशयेत् ||६४||
भावप्रकाशनिघण्टु हरीतक्यादिवर्ग दार्वी दारुहरिद्रा च पर्जन्या पर्जनीति च | कटङ्कटेरी पीता च भवेत्सैव पचम्पचा ||१७५|| सैव कालीयकः प्रोक्तस्तथा कालेयकोऽपि च | पीतद्रुश्च हरिद्रुश्च पीतदारु च पीतकम् ||१७६|| दार्वी निशागुणा किन्तु नेत्रकर्णास्यरोगनुत् ||१७७||
मदनपालनिघण्टु अभयादिवर्ग दार्वी दारुहरिद्राऽन्या पीतदारु च पञ्चधा | कटङ्कटेरी पित्तद्रुः स्वर्णवर्णा कटङ्कटा | दार्वी तद्वद्विशेषातु नेत्रकर्णास्यरोगजित् ||२३०||
राजनिघण्टु पिप्पल्यादिवर्ग अन्या दारुहरिद्रा च दार्वी पीतद्रु पीतिका | कालेयकं पीतदारु स्थिररागा च कामिनी ||२००|| कटङ्कटेरी पर्जन्या पीता दारुनिशा स्मृता | कालीयकं कामवती दारुपीता पचम्पचा | स्यात् कर्कटकिनी ज्ञेया प्रोक्ता सप्तदशाह्वया ||२०१|| तिक्ता दारुहरिद्रा तु कटूष्णा व्रणमेहनुत् | कण्डूविसर्पत्वग्दोषविषकर्णाक्षिदोषनुत् ||२०२||
सोढलनिघण्टु गुडूच्यादिवर्ग दार्व्यां तु दारुपूर्वा सा हरिद्रा पीतचन्दनम् | काञ्चनी कर्कटकिनी तच्च कालेयकं स्मृतम् ||१३५|| विशोधनी कृमिहरा हेमक्रान्ता कुसुम्भला | द्रविडश्रीर्जयन्ती च पीतद्रुः पीतकं मतम् ||१३६||