Vernacular Names
Darhaldi, Darhaldi, Daaruharidraa
Indian or Nepal or Ophthalmic barberry, Tree turmeric, False calumba
Daaruhaldar
Daaruhaldi, Darhald, Zarishka (Fruit), Chitraa
Daaruhalada
Daaruhaldi
Chitra, Kasmal, Simlu, Sumlu, Daarhaldi
Daruharidra, Darvi, Kateyaka, Pitadaru, Parjanya, Pachampacha, Peeta, Kaliyaka, Katankateri
Manupasupu, Kasturipaspu
Zarishk
Relational Concept Map
Click a category such as Gana to open its related data. Click it again to collapse the data.
🌱 Plant Information
Etymology
| Sanskrit Synonym | Sanskrit (Diacritical) | Reference | Etymology (Sanskrit) | English Meaning |
|---|---|---|---|---|
| दारुहरिद्रा | Dāruharidrā | दारुप्रधानां हरिद्रावर्णा । | ||
| कटङ्कटेरी | Kaṭaṅkaṭerī | पत्राणां कण्टकित्वात् । | ||
| कण्टकिनी | Kaṇṭakinī | पत्रे कण्टकयुक्ता । | ||
| कुसुम्भला | Kusumbhalā | कुसुम्भवद् वर्णं लातीति । | ||
| कृमिहरा | Kṛmiharā | कृमीन् हरतीति । | ||
| दार्वी | Dārvī | दारुप्रधानौषधिः । | ||
| पचम्पचा | Pacampacā | पाकानन्तरं पचति धातुपाकं करोति यकृतीति । | ||
| पर्जन्या | Parjanyā | मेधागमे फलागमात् । | ||
| पीतदारु | Pītadāru | पीतं दार्वस्य । | ||
| पीतद्रुः | Pītadruḥ | पीतश्चासौ द्रुमश्च पीतकाण्डत्वात्, पीतपुष्प त्वाच्च । | ||
| विशोधनी | Viśodhanī | शरीरं विशोधयतीति । |
Classifications
| Name | उपयोगी हिस्सा(हिन्दी) | Part Used(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Fruit | फल | Phala | ||
| Root | मूल | Mūla | ||
| Stem | काण्ड | Kāṇḍa |
| Name | गण(हिन्दी) | Gana(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| हरिद्रादिगण | Haridrādigaṇa | Haridradigana | ||
| मुस्तादिगण | Mustādigaṇa | Mustadigana | ||
| लाक्षादिगण | Lākṣādigaṇa | Lakshadigana |
| Name | महाकषाय (हिन्दी) | Mahakashaya(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Arshoghna Mahakashaya | अर्शोघ्न महाकषाय | Arśoghna mahākaṣāya | ||
| Kandughna Mahakashaya | कण्डूघ्न महाकषाय | Kaṇḍūghna mahākaṣāya | ||
| Lekhaniya Mahakashaya | लेखनीय महाकषाय | Lekhanīya mahākaṣāya |
| Name | वर्ग(हिन्दी) | Varga(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Oshadhivarga | ओषधिवर्ग | Oṣadhivarga | ||
| Guduchyadivarga | गुडूच्यादिवर्ग | Guduchyadivarga | ||
| Haritakyadivarga | हरीतक्यादिवर्ग | Harītakyādivarga | ||
| Pippalyadivarga | पिप्पल्यादिवर्ग | Pippalyādivarga |
Properties
| Name | रस (हिन्दी) | Rasa (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Author (Ref. Book) | Publisher (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kashaya/Tuvara | कषाय/तुवर | Kaṣāya/Tuvara | ||||
| Tikta | तिक्त | Tikta |
| Name | गुण(हिन्दी) | Guna(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Laghu/ Aguru | लघु | Laghu | ||
| Ruksha | रुक्ष | Rukṣa |
| Name | विर्य (हिन्दी) | Virya (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Ushna Virya | उष्ण वीर्य | Uṣṇa vīrya |
| Name | विपाक (हिन्दी) | Vipaka(Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Katu vipaka | Kaṭu vipāka | कटु विपाक |
| Name | कर्म (हिन्दी) | Karma (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Ruchya/ Arochakahara/ Rochaka/ Ruchikara/ Ruchikrita/ Ruchiprada | रुच्य/ अरोचकहर/ रोचक/रुचिकर/ रुचिकृत/ रूचिप्रद | rucya/ arocakahara/ rocaka/ rucikara/ rucikṛta/ rū | ||
| Pittahara/Pittashamaka | पित्तहर/पित्तशामक | pittahara/pittaśāmaka | ||
| Shothahara | ||||
| Vedanasthapana | वेदनास्थापन | vedanāsthāpana | ||
| Vranashodhana/ Dushtavranashodhaka | व्रणशोधन/ दुष्टव्रणशोधक | vraṇaśodhana/ duṣṭavraṇaśodhaka | ||
| Vranaropana | व्रणरोपण | vraṇaropaṇa | ||
| Chakshushya | चक्षुष्य | cakṣuṣya | ||
| Dipana | दीपन | dīpana | ||
| Yakrituttejaka | यकृतुत्तेजक | yakṛtuttejaka | ||
| Grahi | ग्राहि | grāhi | ||
| Raktashodhaka | ||||
| Raktastambhan | ||||
| Varnya/ Varnaprasadaka/ Varnakrita | वर्ण्य/ वर्णप्रसादक/ वर्णकृत | varṇya/ varṇaprasādaka/ varṇakṛta | ||
| Jwarghna | ||||
| Vishtambhakara | विष्टम्भकारा | viṣṭambhakārā |
| Name | दोषकर्म (हिन्दी) | Doshakarma (Diacritical) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Kaphapittahara/Kaphapittashamana/ Kaphapittasamshamana | कफपित्तहर/कफपित्तशमन/ कफपित्तसंशमन | Kaphapittahara/Kaphapittaśamana/ Kaphapittasaṃśamana |
Usage
| Name | Dosage(Form) | Dosage(Reference) | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|---|---|
| Ashokarishta | Arishta | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:5 | ||
| Ashvagandhadyarishta | Arishta | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:6 | ||
| Kumaryasava (A) | Asava | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:12 | ||
| Devadarvarishta | Arishta | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:19 | ||
| Khadirarishta | Arishta | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:14 | ||
| Punarnavasava | Asava | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:23 | ||
| Shrikhandasava | Asava | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 1:35 | ||
| Eladya Modaka | Avaleha/Leha/Paka | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 3:3 | ||
| Brihanmanjishthadi Kvatha Churna | Kvatha Churna/Kashaya Churna | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 4:24 | ||
| Saptavimshatika Guggulu | Guggulu | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 5:11 | ||
| Kalyanaka Ghrita | Ghrita | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:7 | ||
| Triphala Ghrita | Ghrita | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:14 | ||
| Kasisadi Ghrita | Ghrita | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:8 | ||
| Jatyadi Ghrita (Synonym: Vranashodhanadi Ghrita) | Ghrita | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:11 | ||
| Tiktaka Ghrita | Ghrita | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:13 | ||
| Patoladi Ghrita | Ghrita | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:28 | ||
| Phala Ghrita | Ghrita | Ayurvedic Formulary of India (AFI), Part I, 6:30 |
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| Shotha | ||
| Vedana | ||
| Arsha | ||
| Vatavyadhi | ||
| Aganimandya | ||
| yakritvikara | ||
| Udararoga | ||
| Krimi | ||
| kamla | ||
| Rakta vikar | ||
| sarvangasotha | ||
| Ashmari | ||
| Shwasa |
Dose
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| decoction/kvatha- 5-10ml | ||
| Rasanjana/Crude extract-1-3gm | ||
| Fruit/Phala-5-10gm |
Pharmacopoeial Status
| Name | Title (Ref. Book) | Reference Remarks |
|---|---|---|
| The Ayurvedic Pharmacopoeia of India,Part-I,Vol-II,Pg.No.-33(Stem) | ||
| The Ayurvedic Pharmacopoeia of India,Part-I,Vol-VI,Pg.No.-32(Fruit) |
Classical Verse From Nighantu
| Source | Varga | Verse |
|---|---|---|
| कैयदेवनिघण्टु | ओषधिवर्ग | कटङ्कटेरी पर्जन्या दार्वी दारुनिशा निशा | पीता दारुहरिद्रा स्यात् पीतद्रुः पीतचन्दनम् ||१११६|| पचम्पचा हेमकान्तिः पीतदारुः कटङ्कटी | तद्वद् दार्वी विशेषेण कर्णनेत्रास्यरोगजित् ||१११७|| |
| धन्वन्तरिनिघण्टु | गुडूच्यादिवर्ग | अन्या दारुहरिद्रा च पीतद्रुः पीतचन्दनम् ||६१|| निर्दिष्टा काष्ठरजनी सा च कालेयकं स्मृतम् | कालीयकं दारुनिशा दार्वी पीताह्वपीतकम् ||६२|| कटङ्कटेरी पर्जन्या पीतदारु पचम्पचा | हेमवर्णवती पीता हेमकान्ता कुसुम्भका ||६३|| तिक्ता दारुहरिद्रा स्याद्रूक्षोष्णा व्रणमेहजित् | कर्णनेत्रमुखोद्भूतां रुजं कण्डूं च नाशयेत् ||६४|| |
| भावप्रकाशनिघण्टु | हरीतक्यादिवर्ग | दार्वी दारुहरिद्रा च पर्जन्या पर्जनीति च | कटङ्कटेरी पीता च भवेत्सैव पचम्पचा ||१७५|| सैव कालीयकः प्रोक्तस्तथा कालेयकोऽपि च | पीतद्रुश्च हरिद्रुश्च पीतदारु च पीतकम् ||१७६|| दार्वी निशागुणा किन्तु नेत्रकर्णास्यरोगनुत् ||१७७|| |
| मदनपालनिघण्टु | अभयादिवर्ग | दार्वी दारुहरिद्राऽन्या पीतदारु च पञ्चधा | कटङ्कटेरी पित्तद्रुः स्वर्णवर्णा कटङ्कटा | दार्वी तद्वद्विशेषातु नेत्रकर्णास्यरोगजित् ||२३०|| |
| राजनिघण्टु | पिप्पल्यादिवर्ग | अन्या दारुहरिद्रा च दार्वी पीतद्रु पीतिका | कालेयकं पीतदारु स्थिररागा च कामिनी ||२००|| कटङ्कटेरी पर्जन्या पीता दारुनिशा स्मृता | कालीयकं कामवती दारुपीता पचम्पचा | स्यात् कर्कटकिनी ज्ञेया प्रोक्ता सप्तदशाह्वया ||२०१|| तिक्ता दारुहरिद्रा तु कटूष्णा व्रणमेहनुत् | कण्डूविसर्पत्वग्दोषविषकर्णाक्षिदोषनुत् ||२०२|| |
| सोढलनिघण्टु | गुडूच्यादिवर्ग | दार्व्यां तु दारुपूर्वा सा हरिद्रा पीतचन्दनम् | काञ्चनी कर्कटकिनी तच्च कालेयकं स्मृतम् ||१३५|| विशोधनी कृमिहरा हेमक्रान्ता कुसुम्भला | द्रविडश्रीर्जयन्ती च पीतद्रुः पीतकं मतम् ||१३६|| |